Fræðsla
um handritin fyrir skólahópa í Þjóðmenningarhúsinu
v/ Hverfisgötu, Rvk.
Á sýningunni eru nú fimmtán
valin handrit frá fyrstu öldum ritmenningar og telja má
til helstu gersema þjóðarinnar, auk margskonar fróðleiks
um sögu Íslands og menningu.
Safnkennari tekur á móti nemendahópum sem óska eftir að fá
fræðslu um handritin okkar gömlu auk kynningar á menningu íslensks
miðaldasamfélags. Aðeins er tekið á móti
einum bekk í einu og mega kennarar gera ráð fyrir tæplega
klukkustundar langri heimsókn.
.
Í máli og myndum eru
nemendur fræddir um munnlega geymd sagna- og kvæðaarfsins, um ritun og gerð
íslenskra miðaldahandrita og varðveislu þeirra fram á okkar daga. Fjallað
er um bókmenntir, sögu og menningarlíf þjóðarinnar og bókagerðina sjálfa;
skinnaverkun, bókbandið, skreytilist (lýsingar), blekgerð, liti
og þróun skrifleturs auk fjaðurpennaskurðar eins og hann tíðkaðist fyrr á
öldum. Skýringardæmi sýna ólíkar leturgerðir í miðalda- og síðari tíma handritum
og sérstaka rittækni skrifaranna, þ.e. skammstafanir, styttingar og bönd og
gefa þau nemendum tækifæri til að spreyta sig við lestur fornra texta. Með
því kynnast þeir af eigin raun hversu lítið íslensk tunga hefur breyst í aldanna
rás. Nemendum gefst síðan tækifæri til að tylla sér niður við langborð tvö
og skrifa á kálfskinn með tilskornum fjaðrapennum og bleki
soðnu úr sortulyngi, víðileggjum og mýrarsortu.

Tekið er á
móti nemendum á handritasýninguna virka daga eftir samkomulagi. Fræðslustarfið
tekur mið af námskrá grunnskólanema frá 4.
- 10. bekkjar auk framhalds- og háskólastigs, en ætíð er reynt að sníða
hana sem best að þörfum nemenda hverju sinni. Skólahópar greiða ekki
aðgangseyri. Frekari upplýsingar um fræðslustarfið og bókanir heimsókna veitir
safnkennarinn Svanhildur Gunnarsdóttir M.A., svanberg@hi.is
Kennarar
geta undirbúið heimsóknina með nemendum með því að skoða fræðsluvefinn
Handritin
heima
en höfundar hans eru Laufey Guðnadóttir
og Soffía Guðný Guðmundsdóttir. Hluti efnisins
á vefnum var unninn í nánu samstarfi við safnkennara Árnastofnunar
þar sem efnið, sem miðlað er til nemenda með safnfræðslunni, var lagt
til grundvallar.
|
Skyggnst
í söguna - Myndirnar hér að
neðan sýna áhugasama nemendur Iðnskólans
í Reykjavík spreyta sig við skriftir í "miðaldaskrifarastofu"
handritasýningarinnar.
„Nemendur
á Upplýsinga- og fjölmiðlabraut skólans leggja stund á letursögu
og læra sitt af hverju um þróun leturs og letrunar frá því að forsögulegir
forfeður byrjuðu að tjá sig á hellisveggjum til þess að farið var að
nota ýmis verkfæri til að skrifa með. Meðal annars leggja nemendur stund
á letrun, öðru nafni skrift, með skrautskriftarpennum. Nokkra undanfarna
daga hafa nemendur ásamt kennurum farið í Þjóðmenningarhúsið og skoðað
þar handritasýningu undir skemmtilegri og fróðlegri leiðsögn Svanhildar
Gunnarsdóttur safnkennara hjá Árnastofnun. Hluti heimsóknarinnar fólst
í að fá að æfa skrift með fjöðrum á skinnbúta, í anda Snorra og annarra
skrifara fortíðar.” |
|
| „Í
þessum skáp geymir Svanhildur tæki sín og tól og til að mynda blek
úr sortulyngi, mó og víðileggjum, sem sérstaklega
er blandað og soðið af Ágústi H. Bjarnasyni
grasafræðingi, litasteina, fjaðrapenna, leiðréttingahníf,
þvagblöðru úr grís og horn af skepnum til
blekbyttugerðar, kálfskinnsbúta og annað
sem til þarf í handritagerð.”
(Myndir og texti: Haukur Már Haraldsson, kennari við IR.) |
| |
|
|
|
|
|
|
| |
|
|
| |
|
|